Morbillinum

(Ο ιός της ιλαράς)

Αυτό που προσπαθούμε να πούμε εδώ είναι απλώς ενδεικτικό. Όμως κανείς έχει την αίσθηση ότι το λιγότερο που μπορεί να κάνει είναι να εκτοξεύσει ιδέες, ελπίζοντας ότι, αν είναι γόνιμες, μπορεί να βλαστήσουν σε απρόβλεπτα даже και μέρη και να καρποφορήσουν για το κοινό καλό. Αυτό έχει ξανασυμβεί, όταν κανείς ανακάλυψε με χαρά ότι δεν είναι μόνο οι «κατάρες και οι κότες που επιστρέφουν στο κοτέτσι τους». Αλλά — ο σπόρος πρέπει να είναι καλός, και το έδαφος στο οποίο πέφτει, ευνοϊκό, αλλιώς «τίποτα δεν γίνεται!»

Στο παρελθόν κανείς περιφρόνησε ανόητα την ιλαρά· μάλιστα δεν έπαιρνε τον κόπο να καταγράψει την εμφάνισή της στο Ιατρικό Ιστορικό του ασθενούς: αφού σχεδόν όλοι έχουν κάνει ιλαρά, δεν είναι έτσι; Αλλά τώρα, επιτέλους, η Morbillinum, μαζί με όμοια φάρμακα των «παιδικών νοσημάτων», αρχίζει να ξεπροβάλλει πολύ μεγάλη μέσα από την ομίχλη, στη θεραπεία των Χρόνιων Νοσημάτων. Τόσο πολύ, μάλιστα, που κανείς σφίγγει τα δόντια και αποφασίζει ότι, με τη βοήθεια του Θεού, δεν θα έχει πια άλλους Παλιούς Χρόνιους.

Ακούγεται φανταστικό; — υπερβολικό; Θα δούμε!

Ομοιοπαθητική έχει κατηγορηθεί άλλοτε για την πολύ μέτρια ή ανύπαρκτη επιτυχία της στη θεραπεία ορισμένων απογοητευτικών νοσημάτων: και το γεγονός ότι είναι εξίσου απογοητευτικά παντού αλλού δεν αποτελεί δικαιολογία. Και τώρα, ακριβώς εδώ, κανείς διακρίνει μια αμυδρή αυγή, ακόμη και όσον αφορά το πιο τρομερό και απογοητευτικό απ' όλα. Εξού και αυτός ο δείχτης που τρέμει από ελπίδα.

Ας τονίσουμε ακόμη μία φορά το γεγονός ότι ο Hahnemann δεν ήθελε με τίποτα τους Παλιούς Χρόνιους. Όταν πρώτα συνειδητοποίησε το αδιέξοδο, σε ορισμένες περιπτώσεις, των απλών φαρμάκων μπροστά στο παρόν σύνθετο συμπτωματολογικό εικόνισμα, έπρεπε να μάθει το Γιατί.

Και όταν επιτέλους ανακάλυψε (όπως ισχυρίστηκε και όπως φαίνεται) τη Φύση της Χρόνιας Νόσου και τη μόνη δυνατή θεραπεία της, ήταν τόσο μπροστά από την εποχή του ώστε προκάλεσε πικρό μίσος και περιφρόνηση στους ξένους, και παραμέληση, λόγω της αδυναμίας, εκείνες τις εποχές, να αποδείξει τους ισχυρισμούς του, ανάμεσα στους ίδιους τους μαθητές του. Γι' αυτό το σπουδαιότερο έργο του (ημιτελές, όπως αρχίζουμε να αισθανόμαστε) έχει σιωπηλά τεθεί στο περιθώριο και παραμεληθεί.

Για αρχή, ας προσπαθήσουμε, ακόμη μία φορά, να διατυπώσουμε και να διευκρινίσουμε τις μεταγενέστερες, πανσπουδαστά σημαντικές διδασκαλίες του: μεταφέροντάς τες μπροστά (όπως σίγουρα θα είχε κάνει αν ζούσε ακόμη) πάνω στις δικές του γραμμές.

Και θα τολμήσουμε να αποδώσουμε τα ρητά του σε όρους του σήμερα. Όποιος επιθυμεί να επαληθεύσει και να ερευνήσει περαιτέρω παραπέμπεται στο Νο. 12 της Αλληλογραφίας μας Σειράς Μαθημάτων, που εκδόθηκε από το B.H.A.· ή, καλύτερα, στο ίδιο το έργο του Hahnemann, Χρόνιες Νόσοι, Τόμος Ι.

«Όλες οι χρόνιες νόσοι πηγάζουν και βασίζονται σε σταθερές χρόνιες μολύνσεις, οι οποίες επιτρέπουν στις παρασιτικές τους διακλαδώσεις να εξαπλωθούν στον ανθρώπινο οργανισμό και να αναπτυχθούν χωρίς τέλος.»

«Ορισμένες νόσοι, όπως η ευλογιά, η ιλαρά, ο αληθής οστρακιά, τα αφροδίσια νοσήματα, η ψώρα των εργατών μαλλιού, η λύσσα του σκύλου, ο κοκίτης κ.λπ., προκαλούνται από ένα ιδιαίτερο μολυσματικό παράγοντα αρκετά σταθερού χαρακτήρα. Αυτές έχουν τόσο σταθερή πορεία ώστε να αναγνωρίζονται πάντα. Μπορούν να ονομαστούν, και μπορούμε να επιχειρήσουμε να θέσουμε κάποια σταθερή μέθοδο θεραπείας κατάλληλης, κατά κανόνα, για καθεμία από αυτές.»

Σε όλες αυτές τις νόσους, μάς λέει, «η μόλυνση είναι στιγμιαία».

Και σε όλες αυτές, μετά τη μόλυνση, ακολουθεί μια περίοδος επώασης μεταβλητής διάρκειας, πριν η νόσος έρθει στην επιφάνεια με πυρετό, και εξάνθημα ή δερματική εκδήλωση ικανή να μεταδώσει τη νόσο.

Ρωτάει: «Υπάρχει κάποια παρασιτική νόσος στον κόσμο η οποία, όταν έχει μολύνει απ' έξω, δεν αρρωσταίνει πρώτα τον οργανισμό, πριν εμφανιστούν τα εξωτερικά της σημεία; — μπορούμε μόνο να απαντήσουμε, Όχι: δεν υπάρχει καμία.»

«Διαπιστώνουμε ότι όλες οι μολυσματικές νόσοι που σχηματίζουν τοπικές βλάβες στο δέρμα είναι εσωτερικές νόσοι, των οποίων το τελευταίο αποτέλεσμα είναι η τοπική δερματική βλάβη.»

Ορισμένες από τις παραπάνω αναφερθείσες οξείες μολύνσεις είναι, γι' αυτόν, χρόνιες νόσοι — η σύφιλη, η γονόρροια και η ψώρα (όρος υπό τον οποίο συγκεντρώνει όλες τις μη αφροδίσιες χρόνιες νόσους — επιληψία, άσθμα, μελαγχολία και παραφροσύνη, μαρασμός, διαβήτης, φθίση, καρκίνος, και μια μακριά λίστα από ανθεκτικές καταστάσεις σπλάχνων και ειδικών αισθητηριακών οργάνων.

Παρατηρεί κανείς ότι οι χρόνιες νόσοι, γι' αυτόν, επιμένουν σε διάφορες μορφές και ένταση όσο διαρκεί η ζωή, εκτός αν θεραπευτούν με φάρμακα ομοιοπαθητικά προς την αρχική νόσο. Ενώ οι άλλες, φαινομενικά μόνο οξείες, αφού διανύσουν την πορεία τους περίπου δύο ή τριών εβδομάδων, καταλήγουν σε κρίση με την οποία ο πυρετός, μαζί με το εξάνθημα, εξαφανίζονται από τον οργανισμό, και ο ασθενής είτε πεθαίνει από αυτές τις νόσους, είτε αναρρώνει. «Έχουν την ιδιαίτερη φύση να σβήνουν μέσα στο σώμα.»

Επαναλαμβάνει: «Οι χρόνιες μολύνσεις είναι ημι-ζωτικές μολύνσεις παρασιτικής φύσης, οι οποίες μπορούν να εξουδετερωθούν και να αντιδοθούν μόνο από ένα ισχυρότερο φάρμακο που παράγει ανάλογα αποτελέσματα.»

Δείχνει ότι όλα, εξίσου στις οξείες και στις χρόνιες νόσους, ακολουθούν ακριβώς την ίδια πορεία, με τη μόνη διαφορά να βρίσκεται στην κατάληξή τους: και είναι μόνο εδώ που εμείς, με μεταγενέστερη εμπειρία, χωρίζουμε τους δρόμους μας από εκείνον, για να ταξιδέψουμε ένα στάδιο παραπέρα στα ίχνη του.

Γιατί τώρα γνωρίζουμε ορισμένα γεγονότα: ότι ορισμένες από τις φαινομενικά οξείες νόσους μπορεί να μην «εξαφανίζονται», αλλά μόνο να υπερνικούνται μερικώς: μπορεί να γίνονται λανθάνουσες· τροποποιώντας τις υγιείς αντιδράσεις απέναντι στην ασθένεια και τον τραυματισμό, οι οποίες έκτοτε δεν αποκαθίστανται κανονικά. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος, κατά την εργασία του, υφίσταται συχνή ή συνεχή πίεση πάνω σε οστό. Αν πάσχει από κάποια λανθάνουσα, κάποτε οξεία, πλέον χρόνια μόλυνση, όπως η σύφιλη, αναπτύσσει συφιλιδική νέκρωση.

Ένας άλλος, σε φαινομενικά τέλεια υγεία, υφίσταται σύνθετο κάταγμα· το οστό αρνείται να ενωθεί και η πληγή να επουλωθεί. Εξετάζεται το πύον, και βρίσκεται ο οργανισμός του τυφοειδούς· αυτός είχε νοσήσει από τυφοειδή πυρετό τριάντα ή σαράντα χρόνια νωρίτερα.

Ένα χτύπημα στο στήθος, ή η πίεση από το κοτσάνι μιας πίπας, αντί να αντιμετωπίζονται εύκολα και ταχύτατα από τον υγιή οργανισμό, σκληραίνουν, πολλαπλασιάζονται, καταλήγουν σε καρκίνωμα.

Γιατί; Πιθανώς εξαιτίας κάποιας λανθάνουσας χρόνιας κατάστασης, κάποτε οξείας νόσου, από την οποία δεν συνήλθε ποτέ πλήρως, η οποία, όπως εκφράζεται ο Hahnemann, «τελικά εκδηλώνεται» εκεί· και όχι μόνο εμποδίζει την κανονική επούλωση, αλλά πιθανώς, προκαλώντας ερεθισμό, μπορεί να καθορίσει μια ανώμαλη ροή αίματος προς το σημείο, και να ενθαρρύνει ακανόνιστο πολλαπλασιασμό που συνεπάγεται πίεση και οδηγεί σε ατροφία των γειτονικών μορίων — όλο αυτό συλλαβίζοντας κακοήθεια. Αυτή η θεωρία προκύπτει· και είναι ίσως πιο εύλογη από τις περισσότερες από τις επίμονα αναζητούμενες αιτίες του καρκίνου: όπου το μόνο καθολικά αποδεκτό γεγονός είναι ότι ο καρκίνος έχει γενικά το τραύμα ως εντοπιστικό παράγοντα.

Αλλά — σκεφτείτε! Εκείνο με το οποίο η υγιής φύση καταφεύγει πιο επιτυχώς να αντιμετωπίσει είναι το τραύμα. «Υγιής» — δηλαδή όχι υποκείμενος σε κάποια κάποτε οξεία, πλέον λανθάνουσα, χρόνια νόσο.

Έχουμε επί μακρόν παραμελήσει τις οδηγίες και τα συμπεράσματα του Hahnemann στο θέμα της χρόνιας νόσου· πετώντας έτσι μακριά ένα πολύ μεγάλο μέρος της κληρονομιάς μας από εκείνον τον έμπνευστο Δάσκαλο και Θεραπευτή. . . . «Έμπνευστο;» . . . υπάρχουν άνθρωποι που ανατριχιάζουν από τη λέξη. Κι όμως, είναι αξιοσημείωτο ότι, ξανά και ξανά, είναι οι επιστήμονες εκείνοι που επικαλούνται την έμπνευση για τον Hahnemann.

Πώς αλλιώς, απαιτούν, θα μπορούσε να έχει διατυπώσει, τόσο αλάνθαστα, πολλά από εκείνα που η σύγχρονη επιστήμη διευκρινίζει, λίγο-λίγο;

Έμπνευση; — μήπως το ραδιόφωνο, λοιπόν, δεν έχει τίποτα να μας διδάξει για την έμπνευση — έστω και κατ' αναλογία; Κάποιος θυμάται πώς, στην παιδική ηλικία, ήταν τόσο αίνιγματικό — ο Λόγος ερχόταν σε αυτόν ή εκείνον, ο οποίος δεχόταν, καμιά φορά πολύ άθελά του, το μήνυμα· αναγκαζόμενος να το μεταδώσει, ώστε όσοι είχαν αυτιά να ακούσουν.

Μήπως δεν θα μπορούσε να είναι ότι ο Λόγος μεταδίδεται πάντα παντού; — και όμως είναι καθαρός μόνο σε εκείνους — προφήτες — ποιητές — μουσικούς — επιστήμονες — που είναι Δέκτες; Αυτό έχει ξανά και ξανά συλληφθεί· και όμως γενικά έχει διαφύγει.

Ο Browning, για παράδειγμα:

«Ο Θεός έχει λίγους από εμάς στους οποίους ψιθυρίζει στο αυτί·

Οι υπόλοιποι ας σκέφτονται και ας ευχαριστιούνται: εμείς οι μουσικοί ξέρουμε.»

Ο Kipling, πάλι, στο θαυμάσιο Explorer του:

«Ώσπου μια φωνή κακή σαν τη Συνείδηση, έπαιζε ατελείωτες παραλλαγές

σε Έναν αιώνιο Ψίθυρο μέρα και νύχτα επαναλαμβανόμενο — έτσι·

Κάτι κρυμμένο. Πήγαινε και βρες το. Πήγαινε και κοίτα πίσω από τα Βουνά — Κάτι χαμένο πίσω από τα Βουνά. Χαμένο και σε περιμένει.

Πήγαινε!»

«Ο Θεός φρόντισε να κρύψει εκείνη τη χώρα ώσπου να κρίνει τον λαό Του έτοιμο,

Τότε διάλεξε εμένα για τον Ψίθυρό Του, και το βρήκα, και είναι δικό σου!

«Ναι, η δική σου 'Ποτέ-ποτέ χώρα' — ναι, το δικό σου 'όριο της καλλιέργειας'

Και 'δεν έχει νόημα να πας παραπέρα' — ώσπου πέρασα το βουνό για να δω.

Θεέ, συγχώρεσέ με! Όχι, δεν το έκανα. Είναι δώρο του Θεού στο έθνος μας,

Οποιοσδήποτε θα μπορούσε να το είχε βρει, αλλά — ο Ψίθυός Του ήρθε σε Εμένα!»

Ροδεσία, πιθανώς;: — αλλά το ίδιο πράγμα έχει ξανασυμβεί ξανά και ξανά μέσα στους αιώνες, όπως μας υπενθύμισε προχθές το Evening Standard, ο Stephen Williams, σχετικά με τον «ζητιάνο που βρήκε έναν νέο κόσμο», τον Χριστόφορο Κολόμβο.

«'Ο άνθρωπος είναι ένα όργανο που πρέπει να δουλεύει ώσπου να σπάσει στα χέρια της πρόνοιας, που το χρησιμοποιεί για τους δικούς της σκοπούς.

Όσο το σώμα είναι ικανό, το Πνεύμα πρέπει να είναι πρόθυμο.'

«Αυτά ήταν τα λόγια ενός ταπεινού και ευλαβούς ναυτικού, γιου ενός Γενουάτη καρδέρου μαλλιών, που έπλευσε προς τον δύοντα ήλιο σε ένα ταξίδι που θα άλλαζε τον χάρτη του κόσμου και θα επανάστατευε την επιστήμη της γεωγραφίας.»

Αλλά μήπως ανακαλύπτει ποτέ κανείς κάτι χωρίς κάποιος άλλος εργάτης, άγνωστος σε εκείνον, να πέφτει πάνω στο ίδιο πράγμα; Ακόμη και στην αστρονομία αυτό έχει συμβεί: ανταγωνιστικοί ταυτόχρονοι ισχυρισμοί παντού! Εσύ κι εγώ είμαστε κουφοί στα μηνύματα που γεμίζουν το ether. Στην άγνοιά μας μπορούμε να πούμε, «

Δεν υπάρχει ήχος — τίποτα!» — επειδή δεν ακούμε τίποτα.

Κι όμως, φέρτε έναν δέκτη, συντονισμένο σε εκείνο που επιθυμούμε να ακούσουμε, και ιδού! η μουσική όλου του κόσμου είναι δική μας, προς ακρόαση.

Και για εκείνους από εμάς που επιθυμούμε με όλη μας την καρδιά και την ψυχή να θεραπεύουμε, οι ουρανοί, κατά καιρούς, φάνηκε να ανοίγουν, και νέο φως σχετικά με αυτό ή εκείνο το θεραπευτικό μέσο να εισρέει, ποτέ ως τώρα μη αναγνωρισμένο και μη εκτιμημένο.

Όπως όταν, πριν από περίπου εξήντα χρόνια, ένας Αμερικανός γιατρός, ο Swan, πρωτοπόρος στη χρήση προϊόντων νόσου για τη θεραπεία όμοιας νόσου, έλαβε την έμπνευση, και ετοίμασε, ανάμεσα σε πολλές τέτοιες ουσίες, δυναμοποιημένη ιλαρά, με την οποία έκανε κάποια εκπληκτική δουλειά. (Βλ. HOMOEOPATHY, Τόμος 1, σσ. 50, 461.)

Και τώρα, μετά από όλα αυτά τα χρόνια νωθρότητας και παραμέλησης, λαμβάνουμε νέα ώθηση, και ήδη αποκομίζουμε αιφνίδια εκπληκτικά αποτελέσματα (μερικά από τα οποία ελπίζουμε να δημοσιεύσουμε αργότερα λεπτομερώς — είναι ακόμη πολύ νωρίς), αλλά, ήδη, σε καρδιακές νόσους, σε επιληψία (περιπτώσεις τρομερές και μακράς θεραπείας με μόνο ελάχιστη επιτυχία) σε ρευματοειδείς περιπτώσεις· ακόμη και σε μία περίπτωση επείγοντος, απελπισμένου, ανεγχείρητου καρκινώματος . . .

Δεν είναι ακόμη έτοιμο να συζητηθεί: αλλά είναι τόσο υποδηλωτικό, που δεν τολμούμε να απέχουμε από το να μεταδώσουμε τον Ψίθυρο.

Αργότερα, ίσως είμαστε σε θέση να δογματίσουμε σχετικά με τη δυναμοποίηση και τη δοσολογία.

Μέχρι τώρα η ενδεικτική, αλλά αποτελεσματική μας μέθοδος ήταν: — είτε η 200ή δυναμοποίηση, τρεις δόσεις σε τρεις διαδοχικές πρωιές, είτε (ακολουθώντας τη νεότερη μέθοδο του Hahnemann, που εκτίθεται στην έκτη έκδοση του Οργάνου, ώστε να επιταχυνθεί η βελτίωση) σε τρεις δόσεις καθημερινά αυξανόμενης δυναμοποίησης, όπως 12η, 30ή, 200ή ή 30ή, 200ή και 1M.

Αυτό το κάνουμε όχι μόνο με την Morbillinum, αλλά και με πολλά άλλα νοσώδη.

Στην πραγματικότητα, εδώ και χρόνια παίζουμε με την Variolinum, την Tuberculinum, το Lueticum, την Medorrhinum, το Inftuenzinum: μόνο που, όπως είπαμε, η Morbillinum και αρκετές άλλες δεν έχουν, ως τώρα, μπει στο εικόνισμα, και η Morbillinum απειλεί να γίνει η σημαντικότερη απ' όλες.

«Όλοι έχουν κάνει ιλαρά», και δεν όλοι κατάφεραν να «εξαφανίσουν τη νόσο» ώστε να μην έχει μείνει τίποτα λανθάνον, και απειλητικό. Στο μέλλον θα κάνουμε καλά να προσέχουμε όταν μας λένε για μια παλιά οξεία ασθένεια, από την οποία δεν συνήλθε ποτέ, ή συνήλθε πολύ καθυστερημένα. . . . .

«Ποτέ καλά μετά από διφθερίτιδα — οστρακιά — εμβολιασμό.»

«Έχασε ένα από τα αυτιά της από την ιλαρά.» Αμυγδαλίτιδα, ακολουθούμενη από χορεία, μετά ρευματισμός: — καρδιά κατεστραμμένη στην παιδική ηλικία από ρευματικό πυρετό» αυτά τα τελευταία προβάλλουν ισχυρό αίτημα για εκείνο το πανίσχυρο φάρμακο, το Streptococcin.

Λοιπόν, μόλις επιχειρήσαμε να μεταδώσουμε τον Ψίθυρο, ώστε όσοι έχουν αυτιά να ακούσουν, και όσοι το αρπάξουν να μπορούν να διεκδικήσουν το θέμα προς όφελος της ανθρωπότητας.

Ανάμεσα σε άλλα, μια λέξη προειδοποίησης. Αυτά τα στοιχεία νόσου, που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της όμοιας νόσου, είναι ομοιοπαθητικά φάρμακα, και εδώ επίσης ισχύουν οι Νόμοι του Hahnemann, αν πρόκειται να επιτελέσουν το καλύτερο έργο τους, χωρίς πιθανότητα κινδύνου ή βλάβης: — δηλαδή, πρέπει να παρασκευάζονται κατά τον ομοιοπαθητικό τρόπο· πρέπει να δυναμοποιούνται· πρέπει να χορηγούνται από το στόμα: σε μεμονωμένη δόση, ή μεμονωμένη «διαιρεμένη» δόση· με δέουσα προσοχή σε πιθανή αρχική επιδείνωση, που ακολουθείται από βελτιωτική αντίδραση — η οποία δεν πρέπει να διακόπτεται.

Χθες δύο ασθενείς εξωτερικού ιατρείου εμφανίστηκαν την κατάλληλη στιγμή για να τονίσουν τα παραπάνω τελευταία λόγια. Για τον καθένα, η συνταγή ήταν Streptococcin, και η αναφορά ήταν: «Δεν είμαι καλύτερα: χειρότερα!» «Με ποιον τρόπο;» «Ξανάχω πόνους στα δάχτυλά μου.» «Αλλά πώς είστε εσείς ο ίδιος;» «Ω, είμαι καλύτερα! Η καρδιά μου» (στην μία περίπτωση) «το στομάχι μου» (στην άλλη) «είναι πολύ καλύτερα.» Καλό είναι να ρωτάς, με ποιον τρόπο είστε χειρότερα; επειδή εδώ μπαίνει η Ομοιοπαθητική Φιλοσοφία.

«Μέρη χειρότερα, αλλά ο ασθενής καλύτερα»· ή πάλι, η κατεύθυνση της θεραπείας, «από μέσα, προς τα έξω», απαιτούν πάντα να κρατάμε τα χέρια μας μακριά, και να δίνουμε στον ασθενή μια ευκαιρία.