Η λέξη Kina είναι η περουβιανή ονομασία για το «φλοιό», και το «Kina-Kina» σημαίνει «ο Φλοιός των φλοιών». Η ιστορία της εισαγωγής του στην ευρωπαϊκή ιατρική πρακτική είναι ένα από τα ρομάντζα της Θεραπευτικής Τέχνης· όπως η ιστορία της φρικτής κατάχρησής του είναι μία από τις πολλές τραγωδίες της. «Σύμφωνα με τον Humboldt», γράφει ο Teste, «περίπου 500.000 λίρες αυτού του φλοιού εξάγονται ετησίως στην Ευρώπη με σκοπό τη μετατροπή τους σε θειικό κινίνη». Δικαίως ο Teste προσθέτει την εκκλαμπτική: «Φτωχοί ασθενείς!» Όπως με σχεδόν κάθε άλλο καλό πράγμα που πέφτει στα χέρια της, η αλλοπαθητική κατάφερε να προκαλέσει με την κινίνη άπειρη ζημιά, σε αντιστάθμισμα του καλού. Ορισμένες μορφές διαλείπουσου πυρετού θα τις θεραπεύσει, αν δεν χορηγηθεί υπερβολική δόση· άλλες θα τις καταστείλει ή θα τις μετατρέψει από διαλείπουσες σε συνεχείς. Το αποτέλεσμα της καταστολής σκιαγραφείται έτσι από το δεξιοτέχνη χέρι του Hahnemann: «Αληθινά, δεν μπορεί πια να παραπονεθεί ότι οι παροξυσμοί της αρχικής του νόσου εμφανίζονται σε τακτικές ημέρες και σε τακτικές ώρες· αλλά ιδού το μελανιασμένο, γήινο χρώμα του προσώπου του, το πρησμένο πρόσωπό του, η μαραμένη όψη του! Ιδού πόσο δύσκολα αναπνέει, δες την σκληρή και φουσκωμένη του κοιλιά, το πρήξιμο των υποχονδρίων· δες πώς το στομάχι του καταπιέζεται και πονάει από ό,τι κι αν φάει, πώς η όρεξή του έχει μειωθεί, πώς η γεύση του έχει αλλοιωθεί, πώς χαλαρά είναι τα έντερά του και πόσο αφύσικα και αντίθετα από ό,τι θα έπρεπε· πώς ο ύπνος του είναι ανήσυχος, αναζωογονητικός και γεμάτος όνειρα. Ιδού τον αδύναμο, κακόκεφο και κατεστραμμένο, την ευαισθησία του νοσηρά διεγερμένη, τις πνευματικές του λειτουργίες εξασθενημένες· πόσο περισσότερο υποφέρει απ' ό,τι όταν ήταν θύμα του πυρετού του!» (M. M. P.) Ο αριθμός των ασθενών που έχουν οδηγηθεί σε πρόωρο τάφο από την κινίνη πιθανώς υστερεί μόνο του αριθμού που μπορεί να διεκδικήσει ο υδράργυρος. Όταν πρωτοεισήχθη (όπως η χλωράλη και εκατοντάδες άλλα δηλητήρια έκτοτε) διακηρύχθηκε από την υψηλότερη αυθεντία ως ανίκανο να βλάψει «σε όποια δόση κι αν ληφθεί». Μόνο στο τέλος του δέκατου ένατου αιώνα ορισμένοι αλλοπαθητικοί ανακαλύπτουν ότι είναι πιο θανατηφόρο από τους πιο θανατηφόρους πυρετούς της Δυτικής Αφρικής. Κάθε ομοιοπαθητικός γνωρίζει από την εμπειρία πόσο αληθινή είναι η εικόνα του Hahnemann για τις επιδράσεις της κινίνης, από τα θύματά της που έχει κληθεί να θεραπεύσει. Ο Teste κατατάσσει την China στην ομάδα Ferrum μαζί με Plumb., Phos., Carb. an., Puls., Zinc και άλλα, τα οποία «έχουν την ιδιότητα να αναπλάθουν το αλλοιωμένο αίμα, ή να αυξάνουν προσωρινά, σε υγιή άτομο, τη σχετική ποσότητα της αιματίνης, της σφαιρίνης, του ινώδους κ.λπ.», αλλά επίσης, «μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα, παράγουν αντίθετα αποτελέσματα—φτώχυνση, αποχρωματισμό και υγροποίηση του αίματος. Από αυτή την αντιθετικότητα προκύπτουν τα χαρακτηριστικά τους αποτελέσματα: βραχύβιες αιματώδεις συμφόρησεις (πρωτογενής δράση), και αργότερα, αποχρωματισμός των ιστών· πληρότητα των φλεβών· νωθρότητα όλων των λειτουργιών· ξηρότητα των βλεννογόνων μεμβρανών· βλεννώδεις ή πυώδεις εκκρίσεις· διόγκωση των αδένων που συνδέονται άμεσα με το κυκλοφορικό σύστημα, όπως σπλήνας και ήπαρ· παθητικές αιμορραγίες· αδράνεια των ακούσιων μυών (έντερα, μήτρα)· οίδημα, ατονικά έλκη κ.λπ.· τέλος, περισσότερο ή λιγότερο επίμονες νευρικές διαταραχές, από διαταραχή του συμπαθητικού μάλλον παρά του εγκεφαλονωτιαίου άξονα». Και είναι ακριβώς σε περιπτώσεις που παρουσιάζουν τέτοια φαινόμενα που η China αποδεικνύει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά της, όπως πρώτος επισήμανε ο Hahnemann. Η δόξα του Hahnemann και το ενδιαφέρον των ομοιοπαθητικών είναι αξεχώριστα συνδεδεμένα με την ιστορία αυτού του φαρμάκου. Ήταν το πρώτο φάρμακο που απέδειξε ο Hahnemann· και αυτό που άνοιξε στον νου του την ιδέα της ομοιοπαθητικής. Ο φλοιός Cinchona ήταν για τον Hahnemann ό,τι ήταν το πέφτον μήλο για τον Newton και η λυγισμένη λάμπα για τον Gallileo. Αδυνατισμένος από τις εξηγήσεις της δράσης του Φλοιού στη θεραπεία της ελονοσίας που κυκλοφορούσαν στην εποχή του, ο Hahnemann πήρε ο ίδιος τον κονιορτοποιημένο Φλοιό, όντας υγιής, και ιδού! ακολούθησε κρίση ελονοσίας. Η επανάληψη του πειράματος παρήγαγε το ίδιο αποτέλεσμα. Περαιτέρω πειράματα αποκάλυψαν εκείνη τη δράση του Φλοιού που είναι το αντίθετο του «τονωτικού»—θετικά εξαντλητική, στην πραγματικότητα—ήδη αναφερθείσα. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι το Ipecac. (καθώς και τα Galeum και Mitchella) ανήκει στην ίδια natural order φυτών με την China, και η σχέση των δύο με τον διαλείπουσα πυρετό, τις αιμορραγίες και τις γαστροεντερικές διαταραχές είναι πολύ παρόμοια. Η Coffea επίσης ανήκει στα Rubiaceae, και είναι στενά συγγενική σε πολλά από τα νευρικά της συμπτώματα με το China. Το βάμμα της China είναι αντισηπτικό, καταστρέφει την αμοιβαδοειδή κίνηση και επιβραδύνει την αλλαγή των ιστών. Αδυνατίζει την καρδιά και βλάπτει την κυκλοφορία, προκαλεί συμφόρηση και αιμορραγίες, αναιμία και πλήρη χαλάρωση και κατάρρευση. Η αδυναμία στην οποία ενδείκνυται ιδιαίτερα η China είναι αυτή που προκαλείται από υπερβολική σύντριψη των ζωτικών υγρών, όπως μεγάλη απώλεια αίματος, υπερβολική εξόντωση, απώλεια σπέρματος· επίσης μετά από παρατεταμένη καταπόνηση από υπερκόπωση, πνευματική ή σωματική. Μια κατάσταση «αδειασμένη» από αντλία, και η ευαίσθητη, ευερέθιστη ψυχική κατάσταση που τη συνοδεύει. Ο τυπικός πυρετός της China είναι ο διαλείπουσας από ελώδη ίαμα, τριταίος ή τεταρταίος τύπου. Ρίγος και θερμότητα χωρίς δίψα, με δίψα να εμφανίζεται είτε πριν είτε μετά το ρίγος. Το ρίγος ακολουθείται από μακράς διάρκειας θερμότητα, γενικά με επιθυμία να αποκαλυφθεί· πρόσωπο πυρρό κόκκινο, συχνά παραλήρημα· άφθονη και εξαντλητική εφίδρωση που ακολουθεί. Στην απυρετική περίοδο το πρόσωπο είναι κιτρινωπό θαμπό κίτρινο, ο σπλήνας είναι διογκωμένος και επώδυνος, η όρεξη έχει χαθεί εντελώς· ή αλλιώς υπάρχει λυκόπεινα· τα πόδια πρήζονται, και μόλις ο ασθενής κλείνει τα μάτια του για ύπνο βλέπει φιγούρες. Ο εμπύρετος πυρετός είναι επίσης χαρακτηριστικός του φαρμάκου. Τυφοειδής και γαστρικός πυρετός. Η περιοδικότητα είναι κύριο χαρακτηριστικό τόσο στους πυρετούς όσο και στις νευραλγίες. «< Μέρα παρά μέρα» είναι χαρακτηριστικό. Ο Nash θεράπευσε μια περίπτωση οξείας ρευματοειδούς αρθρίτιδας με Chi, βάσει αυτής της τροπικότητας. Αιμορραγίες εμφανίζονται από κάθε στόμιο του σώματος. Ο Koch και άλλοι απέδωσαν την αιματουρία των αφρικανικών διαλειπόντων πυρετών στην κινίνη. Υπάρχει τρομερή πάντα < τη νύχτα. Απώλεια όρασης, κώφωση, κουδούνισμα στα αυτιά. Μεγάλη ευαισθησία στην αφή. Ακόμη και ρεύμα αέρα που φυσάει πάνω στο σημείο = μεγάλος πόνος (σύγκριση Plumb.). Όλα έχουν πικρή γεύση, ακόμη και το νερό (όλα εκτός από το νερό, Acon.). Το Chi. ταιριάζει σε άτομα λεπτής, ξηρής, χολώδους σύστασης· ή σε λευκοφλεγματικά άτομα με προδιάθεση για υδρωπικές παθήσεις, σε καταρροή ή διάρροια· σε παθήσεις των γυναικών. Η ψυχική κατάσταση δείχνει, επιπλέον της ευερεθιστότητας, τα ακόλουθα μεταξύ άλλων συμπτωμάτων: «Αποστροφή να τον κοιτούν». «Αδειασμένος από αντλία» (Sil.), ανίκανος να σκεφτεί. Παραλήρημα από απώλεια υγρών (όπως υδροκεφαλοειδές). Σταθερές ιδέες. Υπάρχει επιθυμία για αυτοκτονία: «Ανυπόφορο άγχος περίπου στις 8 μ.μ. και 2 π.μ.· πετάγεται από το κρεβάτι και θέλει να πάρει τη ζωή του, αλλά δεν πλησιάζει το παράθυρο ούτε παίρνει μαχαίρι (σύγκριση alum.)· με θερμότητα του σώματος χωρίς δίψα». Η ευαισθησία συνοδεύει την κεφαλαλγία, που είναι συμφόρηση, σφυρμώδης, σαν πολλά σφυριά να χτυπούν στους κροτάφους, κουδούνισμα στα αυτιά, < από την ελαφρότερη επαφή > από την ισχυρή πίεση)· από ρεύμα αέρα· από τον ανοιχτό αέρα. Αδύναμα μάτια και κουδούνισμα στα αυτιά, όπως ακολουθεί εξάντληση. Η μύτη, τα αυτιά και το πηγούνι είναι κρύα, το χρώμα του προσώπου κιτρινωπό, θαμπό, κίτρινο. Η νευραλγία είναι γενικά υποφθαλμική. Παχιά βρώμικη κίτρινη επιφάνεια στη γλώσσα· πικρή γεύση κατά την αφύπνιση. Άφθες αδύνατων ανθρώπων. Λυκόπεινα, ειδικά τη νύχτα. Πείνα μετά τα γεύματα με αίσθημα κενότητας. Αν ένα γεύμα καθυστερήσει, σίγουρα θα υποφέρει από αυτό. Πλήρης απώλεια όρεξης. Αίσθημα πληρότητας μετά από το ελάχιστο φαγητό, αλλά τα ερεγισμοί μόνο > προσωρινά. Μετά το φαγητό, ένα σβώλο κάτω από το μέσο στέρνο. Μετά από φρούτα, διάρροια. Δυσπεψία μετά από απώλεια υγρών. Ναυτία < όταν κάθεται όρθιος. Το στομάχι τόσο αδύναμο που δεν ανέχεται καθόλου φαγητό. Πολύ όξινο στομάχι. Η πέψη του Chi. είναι αργή. Το Chi. είναι ένα από τα πιο μετεωρισμένα φάρμακα. Ο Guernsey το περιγράφει έτσι: «Άβολη διάταση της κοιλιάς με επιθυμία για ερεγισμό, ή αίσθημα σαν η κοιλιά να είναι γεμάτα πακεταρισμένη, καθόλου > από τον ερεγισμό». Γαστρικά προβλήματα παιδιών που θέλουν πάντα λιχουδιές· ευερέθικτα κατά την αφύπνιση, κακή γεύση, λευκή γλώσσα. Τυμπανισμός που εμφανίζεται νωρίς σε μια περίπτωση. Σπλήνας πονεμένος, επώδυνος. Ήπαρ διογκωμένο, ευαίσθητο. Αίσθημα υποδόριου έλκους. Χολική κολική· δωδεκαδακτυλική καταρροή· ίκτερος. Ζύμωση στα έντερα, αφρώδης, όξινη διάρροια. Κίτρινη, υδαρής, αχώνευτη διάρροια με πολύ αέρια και χωρίς πόνο. Διάρροια σκοτεινού, μελανιού υγρού· κόπρανα συχνά τη νύχτα, τη μέρα μόνο μετά από φαγητό. (Είναι χρήσιμο σε περιπτώσεις όπου έχουν καταχρηστευτεί τα καθαρτικά, αν το Nux αποτύχει να θεραπεύσει.) Υπερβολικές σπερματικές απώλειες. Εμμηνορραγία· μετρορραγία· επιλόχειες αιμορραγίες. Λευκόρροια πριν την περίοδο, επώδυνη πίεση προς τις βουβωνικές χώρες και τον πρωκτό, δύσοσμη ή αιματηρή λευκόρροια πριν την περίοδο· με συσπάσεις στα εσωτερικά μέρη. Η αναπνοή έχει σημαντικά χαρακτηριστικά: Άσθμα· συριγμός· αποφρακτική καταρροή και παράλυση πνευμόνων σε ηλικιωμένους. Αναπνοή κοπιαστική, δυνατή και ρογχώδης, με φούσκωμα, εξαγωγή αέρα από τα μάγουλα σε κάθε εκπνοή. [Ο E. Carleton αναφέρει τη θεραπεία περίπτωσης σπασμού της γλωττίδας σε μεσήλικα άνδρα. Κρίσεις αιφνίδιες, 3 π.μ., η ασφυξία φαινόταν επικείμενη. Τελικά με μια τεράστια προσπάθεια, ενώ καθόταν σκυμμένος μπροστά, λίγος αέρας θα δινόταν στους πνεύμονες παρά την επιγλωττίδα, με θόρυβο ακουστό από απόσταση. Μετά από κάθε διαδοχική εκπνοή η έμπνευση γινόταν λιγότερο δύσκολη. Το Chi. 200 θεράπευσε. Μεταξύ των άλλων συμπτωμάτων αυτού του ασθενούς ήταν: Δυστυχής, ιδέα ότι τον καταδιώκουν εχθροί στις επιχειρήσεις. Τριχωτό ευαίσθητο. Βούισμα, σφυρμός στα αυτιά. Δίψα για κρύο νερό. Σάλιο που βρέθηκε στο μαξιλάρι το πρωί. Στομάχι επώδυνο στην αφή. Σάρκες επώδυνες στην αφή.] Ο ύπνος επίσης πρέπει να σημειωθεί προσεκτικά, ειδικά τα όνειρα: δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα όνειρά του ακόμη και μετά την αφύπνιση· η εντύπωση συνεχίζεται. Δεν μπορεί να ξυπνήσει εντελώς· το κεφάλι παραμένει μπερδεμένο και χαζό. Το Chi. αντιστοιχεί στον εμπύρετο πυρετό και σε πολλές καταστάσεις των πνευμόνων που συνοδεύονται από εμπύρετο πυρετό. Εξόντωση των πνευμόνων, ειδικά σε μεθυσμένους. Εξασθενητικές νυχτερινές εφιδρώσεις. Κατάπτωση, ριγμένος, θέλει να τυλιχτεί αλλά δεν αντέχει τη φωτιά. Ο A. Villers θεράπευσε με Chi. 30 ένα κορίτσι, είκοσι ετών, που είχε, μετά από ένα κρύο, πόνο στο δεξί ισχίο, < από κάθε κίνηση, και τον οποίο μπορούσε να περιγράψει μόνο ως παρόμοιο με τον πόνο στα πόδια που εμφανιζόταν πριν από την έμμηνο ρύση. Ήταν ωχρή και είχε κάνει πολλή σκληρή νοσηλευτική εργασία. Οι εμμηνορρυσίες ήταν ολιγόρροι και ήταν αδύναμη. Τρεις μέρες μετά τη λήψη του Chi. ο πόνος έφυγε, αφού είχε επιμείνει για πέντε μήνες. Με το Chi. αφαίρεσα τον ύδρωπα και ανακούφισα όλα τα άλλα συμπτώματα μιας περίπτωσης κίρρωσης του ήπατος σε έναν σκληρό πότη. Παρέμεινε στην εργασία του για πολλούς μήνες· αλλά στο τέλος οι παλιές του συνήθειες αποδείχθηκαν υπερβολικές για εκείνον, και πέθανε από οξεία νόσο που ακολούθησε ένα κρυολόγημα. Σε αυτή τη σύνδεση μπορεί να αναφερθεί η επίδραση του βάμματος της China (ιδίως της Cinchona rubra) στην αφαίρεση της επιθυμίας για αλκοόλ σε μεθυσμένους που θέλουν να μετανοήσουν. Δέκα έως τριάντα σταγόνες δύο ή τρεις φορές την ημέρα είναι η συνηθισμένη δόση για αυτό, αν και όπου τα γενικά συμπτώματα αντιστοιχούν οι δυναμοποιήσεις θα έκαναν πιθανώς καλύτερα. Έχω επιβεβαιώσει την πρόταση του P. Jousset για το Chi. Ø σε περιπτώσεις ερυσίπελας του προσώπου χωρίς φλύκταινωση. Ο ρευματισμός του Chi. χαρακτηρίζεται από μαλακό πρήξιμο, ωχρό κόκκινο, πολύ ευαίσθητο στην αφή. Ο C. M. Boger είχε μια τέτοια περίπτωση στα δεύτερα και τρίτα μεταταρσοφαλαγγικά άρθρα του αριστερού ποδιού. Ο ασθενής είπε: «Με τις παντόφλες μου είμαι σε αγωνία· αλλά αν βάλω σφιχτά παπούτσια τα πόδια νιώθουν αρκετά άνετα». Τα συμπτώματα του Chi. είναι γενικά < από την ελαφρότερη αφή· ενώ η ισχυρή πίεση >. < Περιοδικά: 1 π.μ. έως 10 ή 12 ή 1 μ.μ.· από 8 π.μ. έως 2 ή 3 μ.μ. Μέρα παρά μέρα· κάθε δεκατέσσερις μέρες· κάθε νύχτα τα μεσάνυχτα· κατά την αύξηση της σελήνης· κάθε τρεις μήνες· το φθινόπωρο. Ηρεμία < πόνοι στα άκρα. Κολική > από το διπλωμένο κάμψη. Κίνηση > πόνοι στα άκρα· < ίλιγγος· κεφαλαλγία· ναυτία. Κίνηση των ματιών < κεφαλαλγία. Ανοιχτός αέρας ή ρεύμα αέρα <. < Κατά τη διάρκεια και μετά τα κόπρανα. > Στο δωμάτιο ή από θερμές εφαρμογές. Θέλει να είναι κοντά σε σόμπα· αλλά αυτό < το ρίγος. Νευραλγική κεφαλαλγία < από οτιδήποτε κρύο στο στόμα. Καλοκαίρι = διάρροια. Ήλιος < κεφαλαλγία. Ανεμική, ομιχλώδης ή υγρή καιρός <. Φθινόπωρο <. Μετά από γεύμα: πληρότητα στομάχου. Κατά τη διάρκεια και μετά το δείπνο: προσωπαλγία >. Επιδράσεις από φαγητό: ψάρι· φρούτα· χαλασμένο κρέας ή ψάρι. Επιδράσεις από πόσιμο: μπύρα· όξινο κρασί· νέα μπύρα· ακάθαρτο νερό· γάλα. Πόσιμο < το ρίγος. Θερμά ροφήματα εμποδίζουν την πέψη. < Από το κάπνισμα.