Το Opium είναι μία από τις πιο σύνθετες ουσίες της υλίας ιατρικής. Εκτός από βλεννογόνες ουσίες, αλβουμίνη, λίπος, ζάχαρη και άλατα αμμωνίας, ασβεστίου και μαγνησίας, περιέχει «δεκαεπτά ή δεκαοκτώ αλκαλοειδή, καθώς και δύο ουδέτερες ουσίες, και μια ιδιαίτερη οξύ—τη μεκονικό οξύ» (Brunton). Μεταξύ των αλκαλοειδών του Opium, τα Apomorphinum, Codeinum, Morphinum έχουν τις διάφορες θέσεις τους στην ομοιοπαθητική ύλη ιατρική. Ως ο πρίγκιπας των αναλγητικών παρηγορητικών, το Opium έπαιξε πολύ εξέχοντα ρόλο στην παλιά σχολή θεραπευτικής, και με τις αποπλανητικές του ιδιότητες μετέτρεψε πολλούς από εκείνους που ζήτησαν τη βοήθειά του σε σκλάβους του. Τα αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν σε άτομα που ήρθαν υπό την επιρροή του με αυτόν τον τρόπο, σε καπνιστές opium και σε άτομα που δηλητηριάστηκαν με τεράστιες δόσεις, έχουν παράξει μεγάλο μέρος της παθογένεσης· οι δοκιμές και οι κλινικές παρατηρήσεις πρόσθεσαν το υπόλοιπο. Τα αποτελέσματα μιας δηλητηριώδους δόσης Opium μόλις που διακρίνονται από μια πλήρως ανεπτυγμένη κρίση αποπληξίας—απόλυτη απώλεια συνείδησης· πλήρης μυϊκή χαλάρωση· κόρες συστραμμένες σε οπή βελόνας· πρησμένο, φουσκωμένο, πολύ κόκκινο ή γαλάζιο πρόσωπο· συριγμόδης αναπνοή· σφυγμός αργός και πλήρης. Ο θάνατος επέρχεται από ασφυξία, με την καρδιά να συνεχίζει να χτυπά αφού έχει σταματήσει η αναπνοή. Ελάσσονες βαθμοί της επιρροής του Opium δίνουν: Βαθύ ύπνο· ευχάριστα, φανταστικά ή τρομερά όνειρα· παραλήρημα σαν παραλήρημα με τρόμους. Με το ξύπνημα από αυτό το στάδιο υπάρχει σοβαρή κεφαλαλγία, ναυτία, επιγεγραμμένη γλώσσα, απώλεια όρεξης. Σε ακόμα μικρότερες δόσεις (ή στις μεγάλες δόσεις συνηθισμένων του Opium) υπάρχει: (1) Διέγερση της κυκλοφορίας, σφυγμός πλήρης και ταχύτερος, επιφάνεια θερμή και ερυθρωπή· αυξημένη ικανότητα κατεύθυνσης των ενεργειών. Αν επιθυμεί να κοιμηθεί, «επέρχεται ένας ευχάριστος ναρκωτικός λήθαργος ακολουθούμενος από ύπνο. Μπορεί να ξυπνήσει εύκολα από αυτόν τον ύπνο· και μετά από λίγες ώρες το αποτέλεσμα παρέρχεται, αφήνοντας ωστόσο ελαφρά κεφαλαλγία και λήθαργο, με ξηρότητα στόματος και ελαφρά ναυτία. Αν, αντίθετα, επιθυμεί να εργαστεί, μπορεί να το κάνει με αυξημένη ενέργεια· ή αν επιθυμεί να ασκήσει τον νου, θα βρει τη φαντασία του πιο ζωντανή, τις σκέψεις του πιο λαμπρές, και τη δύναμη έκφρασής του μεγαλύτερη» (Christison, παρατίθεται από τον Brunton). Στα φοιτητικά μου χρόνια είχα την τύχη να βρίσκομαι στις επιδέξιες χείρες του Δρ Angus Macdonald μέσα από μια σοβαρή κρίση περιτονίτιδας (προφανώς προκαλούμενης από ψύχξη έναν πολύ σκληρό χειμώνα). Η θεραπεία ήταν: Opium, σε δισκία, δύο ή τρεις φορές την ημέρα· ο σκοπός ήταν να διατηρηθούν τα έντερα αδρανή μέχρι να υποχωρήσει η φλεγμονή, και ταυτόχρονα να με απαλλάξει από τους πόνους. Η θεραπεία βασιζόταν σε απολύτως ορθολογικά εδάφη, και ήταν πλήρως επιτυχής. Οι ενοχλήσεις της ήταν επίμονος έμετος, βασανιστικά όνειρα, μια κατάσταση ευερεθιστότητας σχεδόν του τύπου Chamomilla, και δυσκοιλιότητα. Αυτή η τελευταία ήταν το γνώρισμα που μου προκάλεσε περισσότερο άγχος από οτιδήποτε άλλο, και παρά τις διαβεβαιώσεις του γιατρού μου, δεν μπορούσα παρά να φοβούμαι ότι είχε επέλθει απόφραξη. Διήρκεσε πολύ μετά τη διακοπή του Opium, και τελικά, χωρίς καμία φαρμακευτική βοήθεια, κατέληξε, προς μεγάλη μου έκπληξη, σε διάρροια. Δεν είχε περάσει ούτε κόπρανα ούτε αέρια για πολλές ημέρες. Τα αέρια άρχισαν να περνούν πριν εμφανιστεί η διάρροια. Ο Hahnemann (M. M. P.) συνοψίζει τη δράση του Opium έτσι: «Στην πρωταρχική δράση μικρών και μετρίων δόσεων, στις οποίες ο οργανισμός παθητικά, ως εκ τούτου, αφήνει τον εαυτό του να επηρεαστεί από το φάρμακο, φαίνεται να εξυψώνει τον ευερεθιστότητα και τη δραστηριότητα των εκούσιων μυών για σύντομο χρόνο, αλλά να μειώνει εκείνες των ακούσιων μυών για μεγαλύτερη περίοδο· και ενώ εξυψώνει τη φαντασία και το θάρρος στην πρωταρχική του δράση, φαίνεται ταυτόχρονα να θαμπώνει και να ναρκώνει τις εξωτερικές αισθήσεις, τη γενική αισθητικότητα και τη συνείδηση. Επομένως ο ζωντανός οργανισμός στην ενεργητική του αντίδραση παράγει το αντίθετο αυτού στη δευτερογενή δράση: Μειωμένο ευερεθιστότητα και αδράνεια των εκούσιων και νοσώδως εξυψωμένη διεγερσιμότητα των ακούσιων μυών, και απώλεια ιδεών και αμβλύτητα της φαντασίας, με δειλία μαζί με υπεραισθησία της γενικής αισθητικότητας.» Είναι ορθό να ειπωθεί ότι ο Hahnemann προτάσσει τα παραπάνω με την παρατήρηση ότι, «Είναι πιο δύσκολο να εκτιμηθεί η δράση του Opium παρά σχεδόν οποιουδήποτε άλλου φαρμάκου.» Αυτό είναι απολύτως αληθές αν θεωρήσουμε αναγκαίο να διαιρέσουμε τα αποτελέσματα του φαρμάκου σε πρωταρχικά και δευτερογενή. Όσον με αφορά, δεν έχω καταφέρει ακόμα να μετατρέψω σε πρακτικό όφελος αυτή τη διαίρεση σε πρωταρχικά και δευτερογενή όσον αφορά οποιοδήποτε φάρμακο· και, εκτός για τον περιστασιακό σκοπό της τακτοποίησης των δράσεων ενός φαρμάκου σε μνημονεύσιμη μορφή, δεν επιχειρώ να το κάνω. Διαπιστώνω ότι το αν μια Δράση είναι «πρωταρχική» ή «δευτερογενής» εξαρτάται από τον δοκιμαστή ή τον ασθενή. Γνωρίζω μερικούς ανθρώπους που γίνονται απολύτως άυπνοι από το Opium σε όλων των ειδών τις δόσεις· και το Op. 30 με έχει βοηθήσει σε περιπτώσεις αϋπνίας τόσο συχνά όσο το Coffea. Η εμπειρία μου δείχνει ότι το αν το φαρμακευτικό αποτέλεσμα είναι πρωταρχικό ή δευτερογενές, είναι ένα φαρμακευτικό αποτέλεσμα και είναι καλό για συνταγογράφηση. Ο Hahnemann περιγράφει ως σπάνιο και παροδικό αποτέλεσμα του Opium σε διεγέρσιμα άτομα, εμφανιζόμενο πρωταρχικά αλλά στην πραγματικότητα ένα είδος ανάκλασης της δευτερογενούς κατάστασης: «Θανασιμόχλω, ψυχρότητα των άκρων και όλου του σώματος, κρύος ιδρώτας, δειλία και αγωνία, τρόμος και απελπισία, βλεννώδη κόπρανα, παροδικός έμετος και βραχύς βήχας, και πολύ σπάνια ορισμένα είδη πόνου.» Η τελευταία παρατήρηση πρέπει να ληφθεί σε σύνδεση με μια προηγούμενη, κατά την οποία το Opium «δεν προκαλεί στην πρωταρχική του δράση ούτε έναν μόνο πόνο.» Εδώ πάλι η άρνηση του Hahnemann πρέπει να ληφθεί με προσοχή. Χωρίς αμφιβολία η ανώμαλη απαλλαγή από πόνο είναι ένα σπουδαίο χαρακτηριστικό για το Opium· αλλά στην παθογένεση θα βρεθούν πολλοί οξείς πόνοι, και μεταξύ τους αυτός που καταγράφεται από τον ίδιο τον Hahnemann: «Φρικτοί πόνοι σαν ωδίνες στη μήτρα, που την ανάγκαζαν να διπλώσει την κοιλιά διπλή, με αγωνιώδη, σχεδόν αναποτελεσματική ώση για κόπρανα.» Αν αυτό είναι «πρωταρχικό» ή «δευτερογενές» δεν γνωρίζω· αλλά σε μία από τις χειρότερες περιπτώσεις επώδυνης εμμήνου ρύσης που έχω ποτέ θεραπεύσει, το Op. 30 έδωσε μεγαλύτερη και πιο διαρκή ανακούφιση από οποιαδήποτε άλλη θεραπεία. Σε μια ασθενή στην οποία έδωσα Op. 30 για δυσκοιλιότητα, προκάλεσε με την έναρξη της επόμενης περιόδου «οξύ πόνο που προκάλεσε έμετο και επιθυμία να κάθεται διπλωμένη και να διατηρείται ζεστή.» Ο J. P. Willard (H. W., xxxii. 168) έχει επανειλημμένα δώσει μόνιμη ανακούφιση σε περιπτώσεις πάθησης με Op. 2x χωρίς να προκαλέσει κανένα ναρκωτικό αποτέλεσμα. Το Opium μπορεί να προκαλέσει κράμπες και ακόμη και τέτανο καθώς και την αντίθετη κατάσταση, οι τετανικές ιδιότητες υπάρχουν κυρίως στο αλκαλοειδές Thebain. Το Opium προκαλεί τέτανο στους βατράχους αλλά δεν έχει κανένα αποτέλεσμα στα πτηνά. Το μεγάλο χαρακτηριστικό του Opium είναι η υπνηλία, η αδράνεια, το ναρκωτικό λήθαργος, η απουσία αίσθησης, η απουσία αντίδρασης, που εμφανίζεται στις γενικές του επιδράσεις. Σε όλες τις παθήσεις με μεγάλη υπνωτική κατάσταση· απουσία πόνου· μη παραπονούμενος για τίποτα και μη επιθυμώντας τίποτα, το Opium μπορεί να χρειαστεί. Θυμάμαι να διαβάζω για την ίαση ενός έλκους του ποδιού. Δεν υπήρχαν αισθήσεις πάνω στις οποίες θα μπορούσε να διαγνωστεί μια θεραπεία, αλλά η απουσία αισθήσεων υπέδειξε το Opium, και το Opium ίασε. «Έλλειψη δεκτικότητας, τρόμος,» είναι ένα ακόμη γνώρισμα της ίδιας κατάστασης· έλλειψη ζωτικής αντίδρασης. Η αδράνεια των εντέρων έχει ως αποτέλεσμα δυσκοιλιότητα· της κύστης, κατακράτηση· της μήτρας, αναστολή της εμμήνου ρύσης. Γενικά, όλες οι εκκρίσεις καταστέλλονται εκτός από εκείνη του δέρματος, η οποία διεγείρεται. Αυτή η παύση της δράσης φαίνεται να εξηγεί την αίσθηση απόφραξης που εμφανίζεται στα εσωτερικά μέρη· και στην εντερική απόφραξη το Opium έχει κερδίσει πολλούς θριάμβους. Μέρος της θεραπείας του Owen Thomas για την εντερική απόφραξη ήταν να δίνει δόσεις σταγόνας Op. Ø, και να τρέφει τον ασθενή μόνο με κρεατόσουπες—όχι γάλα, αλευρούχα τρόφιμα, ή στερεά. Η ιδέα του ήταν να διατηρήσει τα έντερα ήρεμα, αλλά η δράση ήταν σαφώς ομοιοπαθητική. Στον ειλεό και την στραγγαλισμένη κήλη έχει δοθεί με επιτυχία και η αντιστροφή της περισταλτικής και ο κοπρανώδης έμετος είναι εδώ κύριες ενδείξεις. Είναι εξίσου ενδεδειγμένο στην ακούσια και ασυνείδητη διέλευση ούρων και κοπράνων από παράλυση των σφιγκτήρων. Επίσης στη μητρική αδράνεια κατά τον τοκετό το Opium χρειάζεται συχνά. Από την άλλη πλευρά, το Opium, που είναι μια πολύ επικίνδυνη θεραπεία να δοθεί σε παιδιά, έχει αυτή την επίδραση στο έμβρυο στη μήτρα, ότι αντί να το κάνει πιο ήσυχο το κάνει πιο ζωηρό· επομένως το Opium είναι μία από τις κύριες θεραπείες για τις εμβρυικές κινήσεις όταν γίνονται υπερβολικές. Το Opium επίσης ακολουθεί το Acon. ως θεραπεία στην ασφυξία των νεογέννητων, και στις επιλόχειες σπασμούς. Στις εγκεφαλικές παθήσεις που απαιτούν Opium υπάρχει γενικά το βαθύ κόκκινο πρόσωπο, ο συριγμός και το κώμα για καθοδήγηση. Αυτά βρίσκονται στην αποπληξία· στην αναίσθησία, και τη μερική ή πλήρη παράλυση που προκύπτει από τρόμο, με τον φόβο να παραμένει· από ατμούς άνθρακα· από εισπνοή αερίου· από αλκοόλ. Η αποπληξία των μεθυσμένων απεικονίζεται με ακρίβεια στη δηλητηρίαση από Opium. Οι σπασμοί των παιδιών εμφανίζονται με την προσέγγιση αγνώστων, από θηλασμό αφού η μητέρα έχει πάθει τρόμο· από κλάμα· μάτια μισάνοιχτα και αναστραμμένα. Κραυγές πριν και κατά τη διάρκεια σπασμού. Επιληπτικές κρίσεις που εμφανίζονται κατά τον ύπνο. Ο ύπνος ακολουθεί τις σπασμούς. Δυνατό ροχαλητό. Το παραλήρημα του Opium χαρακτηρίζεται από: Μεγάλη πολυλογία· οράσεις ζώων που πετάγονται από διάφορα μέρη του δωματίου. Παραλήρημα με τρόμους παλαιών αμαρτωλών· πολύ λίγο ποτό αρκεί για να προκαλέσει κρίση. Το πρόσωπο έχει συνεχή έκφραση τρόμου. Αν κοιμηθεί, ο ύπνος είναι συριγμόδης. Στην άλλη πλευρά της εικόνας ύπνου, εν μέρει ανακατεμένη με τα φαινόμενα ύπνου, είναι η εξυψωμένη ευαισθησία και δειλία· ευαισθησία στον τρόμο και σε άλλα συναισθήματα. Υπνηλία αλλά αδυναμία ύπνου, αϋπνία με οξύτητα ακοής διαταρασμένης από ήχους που κανονικά δεν ακούγονται καθόλου. Σπασμωδικός τρόμος κεφαλιού, χεριών και βραχιόνων. Στον τέτανο το Opium ζητείται όταν οι σπασμοί εισάγονται με μια δυνατή κραυγή. Νευρικός και ευερέθιστος, τάση για εκπλήξεις. Το Opium είναι μια μεγάλη θεραπεία πυρετού. Η συνήθεια του Opium είναι πολύ συνηθισμένη μεταξύ των κατοίκων των ελώδων περιοχών του Lincolnshire, πιθανώς αποκτημένη για να παρηγορεί την αδυναμία και την κατάθλιψη που αφήνει η ελονοσία. Ο ιδρώτας ως συνοδευτικό είναι ένα χαρακτηριστικό του Opium—παθήσεις που εμφανίζονται με εφίδρωση. Το δέρμα είναι θερμό και υγρό. Το πρόσωπο ενός καταναλωτή opium λάμπει από λεπτή εφίδρωση. «Πολύ θερμός, αποπνικτικός ιδρώτας.» Μια άλλη κατάσταση περιγράφεται από τον Guernsey έτσι: «Ο ασθενής μπορεί να μη νιώθει κρύο όλη την ημέρα, αλλά μπορεί να έχει μόνο λίγο ρίγος, και τη νύχτα, όταν είναι στο κρεβάτι, να παραπονιέται ότι τα σεντόνια νιώθονται τόσο πολύ θερμά.» Ο T. F. Allen (H. R., xiv. 481) παρατηρεί ότι ο πυρετός του Opium μπορεί να είναι στενά συγγενής με εκείνον του Aco. (Τα Ranunculaceae δεν απέχουν πολύ από τα Papaveraceae.) Ο πυρετός του Opium μπορεί να έχει υψηλή θερμοκρασία χωρίς διακριτή φλεγμονώδη διεργασία. Χαρακτηρίζεται από έντονη δίψα και μεγάλη υπνηλία, και είναι χωρίς την αγωνία, τον φόβο και την ανησυχία του πυρετού του Aco. Ο πυρετός του Opium μπορεί να είναι περιοδικός—διαλείπων ή υφέμενος. Ο πυρετός του Gels. είναι σαν τον πυρετό του Opium αλλά χωρίς δίψα. Όσον αφορά τη σχεδόν καθολική χρήση του Opium ή των αλκαλοειδών του σε περιπτώσεις καρκίνου στην πρακτική της παλιάς σχολής, ο Snow υποστηρίζει ότι έχει έναν ορισμένο βαθμό δύναμης πάνω στην καρκινική διεργασία. Από όσα γνωρίζουμε για τους βοτανικούς του συγγενείς, Sang. και Chel., αυτό μπορεί να είναι αληθές.—Ο Villers ίασε με Op. 200 μια περίπτωση υστερο-επιληψίας με αυτά τα χαρακτηριστικά: Κρίση προηγούμενη από αίσθημα πρήξιμου του σώματος. Οι φλέβες προεξέχουν· πρόσωπο γαλαζοκόκκινο. Πλήρης απώλεια συνείδησης. Ο C. N. Payne (Med. Adv., xxv. 198) αφηγείται την περίπτωση ενός μικρού κοριτσιού, δύο ετών, που δεν είχε κοιμηθεί σωστά ποτέ από τη γέννησή της. Κοιμόταν στη συνηθισμένη ώρα και κοιμόταν μέχρι τις 10 μ.μ., όταν ξυπνούσε βογκώντας, κλαίγοντας και στριφογυρίζοντας· φαίνεται τρομαγμένη· σχεδόν αποκοιμιέται ξανά αλλά ξυπνά με εκκίνηση, ουρλιάζοντας και κρατώντας σε κίνηση ένα χέρι και ένα πόδι μετά το ξύπνημα. Φαίνεται υπνηλή αλλά δεν μπορεί να κοιμηθεί. Συνηθισμένοι υπνάκοι κατά τη διάρκεια της ημέρας. Nux, Bell., Cham. δόθηκαν διαδοχικά μάταια. Τότε διαφάνηκε ότι πριν το μωρό γίνει δώδεκα ωρών είχαν τεθεί τέσσερα διαφορετικά φάρμακα στο στομάχι του, ένα από αυτά το Paregoric, που είχε επίσης δοθεί έκτοτε, καθώς και «φάρμακο ηρεμιστικό». Κατά τους πρώτους μήνες είχε κολικό, με δυσκοιλιότητα, κόπρανα σε σκούρες, σκληρές, στρογγυλές μπάλες. Σαφώς, ήταν μια δοκιμή του Opium. Δόθηκε Op. 200. Το πρώτο βράδυ κοιμήθηκε πολύ καλύτερα, και ακολούθησε ταχεία βελτίωση και ίαση. Ο Seward (Med. Adv., xxviii. 367) αφηγείται την περίπτωση ενός άνδρα στον οποίο είχε δοθεί αλλοπαθητική δόση Opium για διάρροια, με αποτέλεσμα να τον κάνει «μανιακό, μαχόμενο τρελό, με κόκκινο πρόσωπο, λαμπερά μάτια.» Χτυπούσε για να χτυπήσει τους άνδρες που, όπως έλεγε, τον κυνηγούσαν για να τον σκοτώσουν, ένας από αυτούς ήταν χασάπης με πελέκι. Χρειάστηκαν δύο άνδρες για να τον κρατήσουν στο κρεβάτι. Δεν αναγνώριζε εκείνους γύρω του. Δόθηκε Camph. σε επαναλαμβανόμενες δόσεις, και σύντομα ηρέμησε και μιλούσε και γελούσε με πολύ ζωηρό τρόπο. Είπε, «Δεν τους την έδωσα;» Λίγο μετά αποκοιμήθηκε, και κοιμήθηκε όλη τη νύχτα, χωρίς να θυμάται τίποτα από όσα είχαν συμβεί όταν ξύπνησε το επόμενο πρωί. Μεταξύ των συμπτωμάτων του Camph. που το υπέδειξαν στην περίπτωση είναι: «Μεγάλη διέγερση σχεδόν φτάνοντας σε μανία»· «το πιο οργισμένο παραλήρημα, με δυσκολία να συγκρατηθεί στο κρεβάτι από δύο άνδρες.» Ιδιαίτερες αισθήσεις είναι: Σαν από καπνό στον εγκέφαλο. Σαν να πετά ή να αιωρείται στον αέρα. Σαν μεθυσμένος. Σαν τα μάτια πολύ μεγάλα για τις κόγχες. Σαν άμμος ή σκόνη στα μάτια. Σαν τα βλέφαρα παραλυμένα. Σαν ζώνη γύρω από τον θώρακα. Σαν τα έντερα να κοβόντουσαν σε κομμάτια. Σαν πέτρα στην κοιλιά. Σαν κάτι να περνούσε με δύναμη μέσα από στενό χώρο στην κοιλιά. Κυλίηση σαν σκληρού σώματος στο δεξιό υποχόνδριο. Σαν τον πρωκτό κλεισμένο. Σαν τα κάτω άκρα αποκομμένα από το σώμα. Το Opium ταιριάζει ιδιαίτερα σε: άτομα με ανοιχτά μαλλιά, χαλαρούς μύες και έλλειψη σωματικού ευερεθιστότητας· άτομα ανεπήρεα σε καλά επιλεγμένες θεραπείες. Παιδική ηλικία και ηλικιωμένοι (πρώτη και δεύτερη παιδική ηλικία). Ποτοποιούς. Ο J. B. S. King (Med. Adv., xxvii. 112) παρατήρησε ότι σε επτά καταναλωτές Opium (όλοι όσοι είχαν έρθει υπό την παρατήρησή του), υπήρχε έντονη καμπυλότητα της πλάτης, ειδικά του άνω μέρους της πλάτης. Σε τόσους πολλούς καταναλωτές Morphia δεν είχε συναντήσει ούτε μία περίπτωση καμπυλωτής πλάτης. Τα συμπτώματα είναι: < Κατά τη διάρκεια και μετά τον ύπνο. < Ενώ ιδρώνει. < Από διεγερτικά. < Από αγωνία και φόβο· ελέγχους. < Κατά την αναπνοή. < Με την κίνηση. < Κατά την εγκυμοσύνη. Το άγγιγμα < (το κρεβάτι νιώθεται σκληρό)· η κοιλιά ευαίσθητη. Υπάρχει μεγάλη δεκτικότητα στον κρύο αέρα, αλλά > με την αποκάλυψη του κεφαλιού. Η κοπιαστική αναπνοή > από κρύο αέρα. Το κρεβάτι νιώθεται θερμό, > από κρύο, < από θερμότητα. Τα συμπτώματα επανεμφανίζονται ή είναι < όταν ζεσταίνεται. Το πόσιμο νερό > ξηρότητα και βήχα. Το κρύωμα = βρογχίτιδα. > Συνεχές περπάτημα.